بهشت براى آن مرد باز مىشود و مىگويند : بيا بيا و او نمىرود . » « 165 » معاذ بن جبل گويد : پيامبر خدا ( ص ) فرمود : « هر كس برادرش را به گناهى سرزنش كند كه از آن توبه كرده است نمىميرد تا خود آن را انجام دهد . » « 166 » بازگشت تمام اين روايات به كوچك شمردن ديگرى و خنديدن بر او به قصد خوار ساختن و كوچك شمردن اوست و گفتار خداى متعال بر آن هشدار داده است : عَسى أَنْ يَكُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ . « 167 » يعنى به منظور كوچك ساختن ديگرى را مسخره نكن شايد او بهتر از تو باشد و اين در مورد كسى حرام است كه از ريشخند آزار شود . امّا كسى كه خود را در معرض مسخره قرار دهد و از آن خوشحال شود مسخره كردن او شوخى به حساب مىآيد و شوخى ستوده و نكوهيده پيش از اين گذشت و نوع حرامش آن بود كه ديگرى را كوچك قرار دهد به طورى كه شخص مورد مسخره از آن تحقير و توهين آزرده شود و ممكن است خنديدن بر سخن او باشد آنگاه كه اشتباه مىكند و نامنظّم سخن مىگويد يا بر كارهاى نامرتبّش بخندند ، مثلا بر دستخط ، بر كار ، يا بر صورت و آفرينش او بخندند هر گاه كوتاه قد يا معيوب باشد . بنابراين چنين خنده‌اى جزء مسخره محسوب مىشود كه منع شده و نكوهيده است . آفت دوازدهم آشكار كردن راز است ( 1 ) آشكار ساختن راز ديگران چون موجب آزار و توهين دوستان و آشنايان مىشود ممنوع است پيامبر خدا ( ص ) فرمود : « هر گاه مرد سخنى بگويد و روى بگرداند آن سخن امانت است . » « 168 » و به صورت مطلق فرمود : « سخن در ميان

--> ( 165 ) اين حديث را ابن ابى الدنيا در الصمت و بيهقى در الشعب از حديث حسن به صورت مرسل روايت كرده چنان كه در الترغيب ، ج 3 ، ص 611 آمده است . ( 166 ) اين حديث را ترمذى در ( سنن ، ) ج 9 ، ص 311 روايت كرده است . ( 167 ) حجرات / 11 : ترجمهء آيه قبلا ذكر شده است . ( 168 ) اين حديث را ابو داود در ( سنن ، ) ج 2 ، ص 566 روايت كرده است .